Kune Kune

Het eerste wat je zou moeten doen is een paar kune kunes in levende lijve ontmoeten, breng wat tijd met ze door. Zorg ervoor dat je een realistische kijk hebt op wat het houden van varkens inhoudt. Oriënteer je verder via websites, bijv. die van Levende Have (zie onder 'links'), of lees het (Engelstalige) boek 'Starting with pigs' van Andy Case.
Wij adviseren dat mensen geregistreerde kune kunes, met stamboom, kopen. Op die manier kunnen de bestaande bloedlijnen zuiver gehouden worden en voorkom je inteelt of vermenging met andere varkenssoorten. Door het kopen van geregistreerde varkens kan voorkomen worden dat de zeldzame, of weinig voorkomende, varkensrassen uiteindelijk verdwijnen.

Hoe groot zijn kune kunes?

Van alle erkende varkensrassen horen kune kunes bij de minivarkens. Kune kunes zijn veel kleiner dan andere 'ras-varkens' als bijv. Mangalitza's, Berkshires, Duroc, maar het zijn beslist geen 'tea-cup' varkens. Volwassen kunes hebben meestal een gewicht tussen de zestig en de honderd kilo en zijn tussen de vijftig en zeventig centimeter hoog. Net als bij de meeste pasgeboren dieren zijn de biggetjes klein en schattig, maar uiteindelijk worden het grote varkens, niet geschikt om binnenshuis gehouden te worden! Denk er dus goed over na voordat je biggetjes koopt. Je moet uitgaan van de grootte van de volwassen dieren.

Waar kan ik een kune kune houden?

De meeste mensen houden hun kune kune in een afgescheiden deel van een grote tuin of in een weiland. Zolang de dieren een droge en tochtvrije, met stro gevulde, schuilhut hebben, kunnen ze het hele jaar door buiten gehouden worden. Het advies is om 5-6 varkens te houden per halve hectare. Kune kunes eten niet alleen gras, maar wroeten soms en lopen voortdurend over het gras heen. Bij regenachtig weer kan de grond daardoor beschadigd raken. Het is daarom aan te raden om je land in kleinere gedeeltes te verdelen, bijv. met schrikdraad. De varkens kunnen dan van tijd tot tijd een ander veldje gebruiken en het gras heeft de tijd te herstellen.

Wat voor huisvesting hebben ze nodig?

Als je een stal hebt kunnen de kunes kunes op een dik strobed in een hoek slapen. Onze kune kunes hebben een houten varkenshok in het weiland. Er zijn allerlei soorten hokken van verschillende materialen, zoals hout, plastic, gegalvaniseerde platen. Kune kunes zijn sterke dieren, ze kunnen prima in een hok op het land leven, zolang hun slaapplek maar droog en tochtvrij is met veel stro.

Wat voor omheining heb ik nodig?

Varkens hebben een stevige omheining nodig. Je kunt schapengaas gebruiken, maar wij hebben een houten omheining met een aantal stroomdraden. Het is in ieder geval altijd een goed idee om een stroomdraadje langs de onderkant van je hek of gaas te spannen. Onze ervaring is dat varkens vooral onder de indruk zijn van elektrische omheiningen. Bij alle andere hekwerken geldt dat, zodra je varken zijn neus erdoor kan steken, hij zijn uiterste best zal doen de rest van zijn lijf er ook door te wringen. Met behulp van stroomdraad kan je ook kleine 'prikweitjes' maken om je varkens te rouleren over verschillende veldjes.

Wat eten kune kunes?

Kune kunes zijn, itt andere varkens, grazers. Een volwassen dier kan in de lente/zomer alleen op gras leven. Een halve hectare grasland is voldoende voor minstens vijf kune kunes. Als je niet voldoende gras hebt kan je ze uitstekend op een kleiner veld houden en bijvoeren met zeugenbrok, aangevuld met hooi en fruit- of groente resten. Waarschijnlijk voedt de meerderheid van kune kune houders hun dieren op die manier.
Als kune kunes alleen met zeugenbrok gevoerd worden gelden de volgende richtlijnen:
Biggen 2-4 maanden per dag 0.5kg
Biggen 4-9 maanden per dag 0.75kg
Volwassen dieren per dag 1-1.5kg
Hoe meer gras ze hebben des te minder brok er gegeven hoeft te worden.Het is belangrijk je niet te strak aan de richtlijnen te houden maar om op den duur 'op het oog' te voeren. Zodra je varken te dik wordt geef je minder. Een te dik varken is een ongezond varken.

Is er voedsel dat ik ze niet mag geven?

Varkens mogen nooit keukenafval (swill) gevoerd krijgen. Dit is bij de wet verboden. Onder keukenafval verstaan we alle vleessoorten, botten, bloed, maar ook het voedsel dat hiermee in aanraking is geweest. Zelfs een kale boterham waarop vleeswaar heeft gezeten is verboden!

Kan ik het beste mannetjes of vrouwtjes houden?

Over het algemeen is bekend dat gecastreerde mannetjes (borgjes) het makkelijkst in de omgang zijn. Vrouwtjes zouden soms iets humeuriger zijn, als ze -eens per drie weken- 'berig' zijn. Veel mensen kiezen ervoor om twee borgjes te houden, vooral als ze niet van plan zijn met hun varkens te fokken. Persoonlijk denk ik dat het niet heel veel uitmaakt of je voor een mannetje of een vrouwtje kiest. Het is de persoonlijkheid (en natuurlijk speelt het uiterlijk ook een rol) van het individuele varken dat er toe doet.
Je moet geen ongecastreerde beer kopen als je niet van plan bent te gaan fokken. Beren zijn ook lieve en vriendelijke dieren, maar ze kunnen een sterke geur verspreiden, ze krijgen slagtanden en ze zijn wat zwaarder, sterker.

Kan je ze alleen houden of in een groep?

Het is beter om meerdere kune kunes te houden. Het zijn erg sociale dieren, die eenzaam worden en er onder lijden als ze zonder soortgenoot moeten leven. Twee of meer is een goed aantal.

Zijn ze te vertrouwen met kleine kinderen?

Kune kunes zijn erg betrouwbaar en genieten van aandacht en het contact met mensen. Net als bij honden, katten en andere dieren is het verstandig om kinderen te begeleiden bij de omgang met varkens. Jonge kinderen moeten niet zonder toezicht bij varkens zijn (net zo min bij de kat trouwens).

Kunnen kune kunes samen leven met andere dieren?

Natuurlijk! Wij hebben onze varkens in een eigen weiland, maar we kennen kune kunes die samen met schapen, honden, geiten of paarden gehouden worden. Veel dieren zullen in eerste instantie een beetje onzeker reageren, maar ze zullen snel aan elkaar wennen. Zodra een diersoort jongen krijgt moeten de dieren wel (tijdelijk) gescheiden worden.

Welke vaccinaties hebben ze nodig?

Er zijn voor hobbyvarkens op dit moment geen verplichte vaccinaties. Onze kune kunes worden twee keer per jaar gevaccineerd tegen vlekziekte. Er zijn nog andere vaccinaties mogelijk, maar die zijn in onze ogen vooral nodig bij varkens in de intensieve veehouderij.

Moeten kune kunes ontwormd worden?

Ja, iedere 4-6 maanden. Onze varkens krijgen een injectie met ivomec, een middel dat helpt tegen inwendige (wormen) en uitwendige (schurft, luis) parasieten. Wij houden dat zorgvuldig bij omdat er iedere dag kinderen bij onze varkens komen. Het is verder belangrijk om het land goed te verzorgen. Intensief gebruikte kleine veldjes moeten dagelijks uitgemest worden. Als je elektrische omheining gebruikt kan je de varkens over verschillende veldjes rouleren, zodat het land kan herstellen van wormbesmetting.

Hebben varkens modder nodig?

In de zomer nemen varkens graag een modderbad om af te koelen. Varkens kunnen hun eigen lichaamstemperatuur niet goed regelen. Ze hebben bijna geen zweetklieren. Bij hoge buitentemperaturen kan je varken het al gauw te warm krijgen. Varkens met een lichte huid of weinig haarbedekking zijn bovendien extra gevoelig voor zonnebrand. Door te zoelen in het modderbad raken ze hun lichaamswarmte weer kwijt. Ook geeft de modder bescherming tegen parasieten. Je kan een deel van hun veld nat houden zodat ze zelf een kuil, modder maken voor hun modderbad. Onze varkens hebben op die manier zelf hun favoriete plek voor de modderpoel gekozen. Als ze hun waterbak omgooien, of er in gaan liggen, is dat een duidelijk teken dat je een modderpoel voor ze moet maken. Varkens houden alleen van modder als ze het warm hebben. In de winter zullen ze niet gelukkig zijn als ze nat en modderig worden, ze kunnen dan ziek worden.

Zijn varkens vies en stinkend?

Neen, zoals we hierboven al vertelden, houden varkens ervan om in de winter warm en droog te zijn. Varkens zullen, als ze vrije uitloop hebben, nooit hun eigen strobed bevuilen. Hun behoefte doen ze op vaste plekken, liefst ver van hun slaapplaats vandaan.

Verkoop je ook intacte beren?

Als je erover denkt om in de toekomst te gaan fokken, neem dat eerst een jong zeugje met een gecastreerd mannetje als gezelschap. Op die manier kan je wat ervaring opdoen voordat je een beer koopt. Sommige kune kune houders nemen nooit een eigen beer maar laten hun zeug gebruik maken gebruik van de diensten van een dekbeer.Gecastreerde beren (borgjes) zijn makkelijk te houden en hebben een lief en gelijkmatig karakter. Intacte beren zijn geen huisdieren. Alle volwassen beren krijgen scherpe, uitstekende hoektanden, dus moet je voorzichtig zijn om ongelukken te voorkomen. Een beer kan niet voortdurend bij de zeug gehouden worden, behalve als je twee nesten per jaar wil. Je hebt dus nog een hok en een veld nodig. Een beer die zich verveelt (onvoldoende gelegenheid om te dekken) kan gefrustreerd raken, met bijkomende (gedrags)problemen.

Regelgeving voor varkens

Hobbyvarkenshouders moeten een Uniek Bedrijfs Nummer aanvragen bij het LNV-loket (tel. 0800 2233322). Ze ontvangen daarna van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) een 'GD-registratie- en wijzigingsformulier', waarin onder meer naar het type varkenshouderij en de hoeveelheid te houden varkens wordt gevraagd. Verder ontvangt de varkenshouder informatie over de verplichte oormerken.

De varkens worden als hobbydier gezien als er maximaal vier worden gehouden. Wie meer dan vier volwassen varkens heeft, wordt gelijkgesteld aan een bedrijf met vleesvarkens. Je moet dan de zogenoemde 'B-status voor varkenshouders' aanvragen.

Verkoop je ook naar het buitenland?

We hebben ervaring met verkoop naar het buitenland. We exporteren onze varkens met alle benodigde documenten van de overheid.